Jak przygotować się do wizyty lekarskiej rodzica

Wizyty lekarskie bywają jedną z najbardziej stresujących części opieki. Często są krótkie, jest dużo do omówienia i łatwo wyjść z gabinetu ze świadomością, że zapomniało się zadać najważniejsze pytanie. Do tego dochodzi dojazd, parkowanie, dokumenty i rodzic, który może być zmęczony albo zdenerwowany – nic dziwnego, że rodziny czują się po nich wyczerpane.

Odrobina organizacji bardzo pomaga. Ten poradnik opisuje, co zrobić przed wizytą, w jej trakcie i po niej, aby rodzic jak najlepiej wykorzystał czas u lekarza, a reszta rodziny wiedziała, co się wydarzyło. To nie jest porada medyczna – chodzi o to, by właściwe informacje trafiły do właściwych osób.

Przed wizytą

Najpierw załatw zgody

Lekarze i przychodnie zazwyczaj nie mogą przekazywać Ci informacji o zdrowiu rodzica bez jego zgody. National Institute on Aging (NIA), amerykański instytut badań nad starzeniem się, zwraca uwagę, że do uzyskania informacji medycznych zwykle potrzebne jest pisemne upoważnienie, chyba że rodzic jest obecny i może wyrazić zgodę na miejscu. Aby rozmawiać z lekarzami pod nieobecność rodzica, może być potrzebne formalne upoważnienie, a w niektórych sytuacjach pełnomocnictwo. Zasady różnią się w zależności od kraju.

Zapytaj w przychodni lub u lekarza rodzica, jakiego formularza używają, pomóż rodzicowi go wypełnić, jeśli się zgadza, i zachowaj kopię w dokumentach dotyczących opieki. Zrób to raz i wcześnie, zamiast odkrywać problem przez telefon w kryzysowej chwili.

Przygotuj, co zabrać

NIA radzi zabrać dokumenty ubezpieczeniowe, nazwiska i numery telefonów innych lekarzy prowadzących oraz dokumentację medyczną, jeśli lekarz jej jeszcze nie ma. Prosta lista:

• Dowód osobisty i dokument ubezpieczenia zdrowotnego
• Aktualna lista leków – na receptę i bez recepty, witamin i suplementów – z dawkami i częstotliwością przyjmowania
• Nazwiska i numery telefonów innych lekarzy i apteki
• Ostatnie wyniki badań, wypisy ze szpitala lub zaświadczenia od specjalistów
• Okulary i aparat słuchowy (z działającymi bateriami)
• Spisane pytania
• Notes albo wydrukowana „Karta przygotowania do wizyty lekarskiej”
• Woda, przekąska i ewentualny sprzęt pomagający w chodzeniu

NIA udostępnia arkusz do śledzenia leków, a nasz dziennik opiekuna pomaga aktualizować listę leków między wizytami.

Spisz sprawy do omówienia – według ważności

Razem z rodzicem spiszcie, o czym chce porozmawiać. NIA zaleca, by zapytać o pytania samą osobę starszą i innych opiekunów, a potem uporządkować listę tak, by trzy–cztery najważniejsze sprawy znalazły się na początku.

Warto też zanotować zmiany od ostatniej wizyty. NIA sugeruje, by wspomnieć m.in. o wizytach na izbie przyjęć lub SOR, wizytach u innych specjalistów oraz zmianach apetytu, snu, energii czy umiejętności wykonywania codziennych czynności, takich jak kąpiel. Jeśli Wasza rodzina prowadzi dziennik opieki, przejrzyj go przed wizytą pod kątem powtarzających się zjawisk – to dużo bardziej wiarygodne niż pamięć.

Zadbaj o szczegóły praktyczne

• Potwierdź godzinę i miejsce oraz to, czy wizyta odbędzie się osobiście, czy zdalnie (teleporada).
• Zapytaj o charakter wizyty. Czy to kontrola, badanie, zabieg? Czy rodzic musi być na czczo albo coś przynieść?
• Poproś o udogodnienia. NIA radzi z wyprzedzeniem poprosić o tłumacza, jeśli jest potrzebny. Jeśli rodzic szybko się męczy albo źle znosi zatłoczone poczekalnie, poproś o termin o dogodniejszej porze dnia.
• Zaplanuj dojazd, w tym parkowanie lub miejsce, gdzie można wysiąść, i zostaw zapas czasu.

Dodaj wizytę do wspólnego kalendarza rodziny, żeby wszyscy wiedzieli, kto jedzie. Przyda się tu nasz tygodniowy grafik opieki.

W trakcie wizyty

Wspieraj, nie wyręczaj

Twoją rolą jest wspierać, a nie mówić za rodzica. NIA radzi, by pozwolić osobie starszej samodzielnie odpowiadać na pytania lekarza, chyba że zostaniesz o to poproszony, i zawsze włączać ją w rozmowę. Jeśli lekarz zaczyna zwracać się do Ciebie zamiast do rodzica, możesz delikatnie skierować rozmowę z powrotem: „Tato, a Ty co o tym myślisz?”.

Ustalcie wcześniej, jak będziecie współpracować. Niektórzy rodzice chcą, żebyś poruszył określone tematy, inni wolą, żebyś się nie odzywał, dopóki Cię nie poproszą. Uszanuj to i bądź gotów wyjść, jeśli rodzic chce omówić coś prywatnie. NIA zauważa, że osoba starsza może chcieć porozmawiać z lekarzem na osobności.

Rób notatki

Zapisuj, co mówi lekarz, zwłaszcza:

• każdą nową diagnozę lub zmianę dotychczasowej;
• zmiany w lekach, w tym co odstawić, a co zacząć przyjmować;
• badania lub skierowania, na które trzeba się umówić;
• niepokojące objawy, na które należy uważać, i do kogo dzwonić, jeśli się pojawią;
• termin kolejnej wizyty.

Jeśli chcesz nagrać rozmowę, NIA radzi najpierw zapytać o zgodę. Przed wyjściem powtórz najważniejsze ustalenia, aby upewnić się, że dobrze je zrozumiałeś, i poproś o materiały na piśmie.

Zadaj pytania o „co dalej”

• Co powinniśmy zrobić przed następną wizytą?
• Do kogo dzwonić, jeśli coś się zmieni, i jaki jest numer poza godzinami pracy przychodni?
• Czy są usługi lub formy wsparcia w okolicy, które warto rozważyć? NIA zauważa, że w większych placówkach i szpitalach często pracują pracownicy socjalni, którzy mogą coś zaproponować.

Po wizycie

Przekaż informacje

Wizyta tak naprawdę kończy się dopiero wtedy, gdy osoby, które powinny wiedzieć, zostały poinformowane. W ciągu doby:

1. Napisz krótkie podsumowanie: data, u kogo byliście, co omówiono, jakie są zmiany i kolejne kroki.
2. Dodaj je do wspólnego dziennika opieki lub notatek przekazania, aby rodzeństwo i inni pomagający mieli te same informacje.
3. Zaktualizuj listę leków, jeśli coś się zmieniło.
4. Umów zalecone badania lub wizyty u specjalistów i dodaj je do wspólnego kalendarza.

Nasze szablony do druku „Formularz przekazania po wizycie” i „Karta przygotowania do wizyty lekarskiej” pozwalają zrobić to szybko.

Informuj rodzinę mieszkającą daleko

Jeśli część rodziny mieszka daleko, NIA radzi zapytać w przychodni, jak mogą być na bieżąco, i – za zgodą rodzica – ustawić dostęp do jego internetowego konta pacjenta, jeśli przychodnia je oferuje. Niektóre placówki pozwalają też członkowi rodziny dołączyć do wizyty telefonicznie lub przez wideo.

Wypracuj prostą rutynę

Wizyty stają się znacznie mniej stresujące, gdy macie stały schemat. Trzymaj w jednej teczce lub jednym folderze w komputerze upoważnienia podpisane przez rodzica, listę leków, kontakty do lekarzy i podsumowania poprzednich wizyt. Za każdym razem korzystaj z tej samej listy. Z czasem powstanie przejrzysta dokumentacja, która pomaga każdemu lekarzowi, każdemu członkowi rodziny i – co najważniejsze – Twojemu rodzicowi.