Geçici Bakım ve Mola Planlama: Gerçek Molalar Nasıl Ayarlanır?

Anne ya da babanızın ana bakım vereniyseniz, büyük olasılıkla kendinize "işler biraz yoluna girince" mola vereceğinizi söylemişsinizdir. Sorun şu ki bakım işleri nadiren kendiliğinden yoluna girer. Planlanmayan molalar genellikle hiç gerçekleşmez; hiç ara vermeyen bir bakım veren de zamanla tükenir ve kendi sağlığına, işine ve ilişkilerine ayıracak gücü kalmaz.

Geçici bakım (mola bakımı), ana bakım verene kısa süreli rahatlama sağlamanın adıdır. Bir lüks ya da başa çıkamadığınızın işareti değildir. Bakımı hem sizin hem de anne babanız için sürdürülebilir kılan şeylerden biridir. Bu rehber, molaları ailenizin bakım düzeninin olağan bir parçası olarak nasıl planlayacağınızı anlatıyor.

Geçici bakım nedir?

ABD Ulusal Yaşlanma Enstitüsü (NIA), geçici bakımı ana bakım verenlere dinlenmek, seyahat etmek veya diğer aile üyeleri ve arkadaşlarıyla vakit geçirmek için zaman tanıyan kısa süreli bir rahatlama olarak tanımlar. Birkaç saatten birkaç haftaya kadar sürebilir.

NIA'ya göre geçici bakım şu şekillerde sağlanabilir:

• Evde: bir aile üyesi, arkadaş, gönüllü veya ücretli bir bakım yardımcısı anne babanızın yanında kalır
• Gündüz bakım merkezinde: anne babanız günün bir bölümünü, etkinliklerin ve sosyal ortamın olduğu, gözetim altındaki bir yerde geçirir
• Bir kurumda: örneğin bir bakım evinde veya huzurevinde kısa süreli konaklama

Burada anne babanızın tercihleri önemlidir. Bazı kişiler gündüz bakım programının sosyal yönünden hoşlanır; bazıları ise evde tanıdık bir yüzün olmasını çok daha fazla ister. Onları karara dahil edin ve mümkünse önce kısa bir deneme yapın.

1. Adım: Nasıl bir molaya ihtiyacınız olduğuna karar verin

Farklı molalar farklı amaçlara hizmet eder. Bir karışım düşünün:

• Düzenli kısa molalar: ayak işleri, arkadaşlarla buluşmak, spor yapmak ya da sadece dinlenmek için örneğin her hafta birkaç saat
• Ara sıra tam günler: kendi randevularınız, aile etkinlikleri veya izin günü için
• Daha uzun molalar: örneğin bir tatil ya da bir hastalıktan sonra bir haftalık toparlanma süresi
• Acil durum desteği: birdenbire müsait olamadığınız zamanlar için

Gerçekten size neyin iyi geleceğini yazın. Somut olmak, mola istemeyi ve ayarlamayı çok daha kolaylaştırır.

2. Adım: Aile ve arkadaşlarla başlayın

NIA, geçici bakımın bazen aile, arkadaşlar veya gönüllüler tarafından sağlandığını ve bunun hiçbir maliyeti olmayabileceğini belirtir. NIA'nın bakımı paylaşmaya ilişkin önerileri de ara sıra devreye girebilecek kişileri belirlemeyi, örneğin ana bakım veren dinlenebilsin ya da seyahat edebilsin diye anne babanızın yanında kalabilecek birini bulmayı önerir.

Somut isteyin. "İki haftada bir cumartesi günü 10.00 ile 16.00 arasında annemin yanında kalabilir misin?" sorusuna "evet" demek, "Bir ara biraz yardıma ihtiyacım olabilir" cümlesine yanıt vermekten çok daha kolaydır. Uzakta yaşayan kardeşler bir haftalığına gelip kalabilir ya da bunun yerine ücretli geçici bakımın masrafına katkıda bulunabilir.

Bu molaları tıpkı doktor randevuları gibi ortak takvime yazın. Haftalık bakım programı oluşturucumuz ve yazdırılabilir haftalık bakım programımız bunları herkes için görünür kılar.

3. Adım: Yerel geçici bakım hizmetlerini bulun

Aile her şeyi karşılayamıyorsa yerel hizmetlere bakın. Başlamak için yararlı noktalar:

• Yerel sağlık veya sosyal hizmetler. Bölgenizde evde destek, gündüz bakım veya kısa süreli konaklama gibi seçenekler olup olmadığını ve bunlara nasıl başvurulacağını sorun.
• Anne babanızın doktorunun muayenehanesi. Doktorlar ve sağlık personeli çoğu zaman yakındaki hizmetleri bilir ya da sizi bir sosyal hizmet uzmanına yönlendirebilir.
• Yerel bakım veren destek kuruluşları. Bakım verenlere yönelik dernekler, destek grupları ve gönüllü kuruluşlar, bölgedeki seçenekler hakkında pratik bilgi verebilir.

Bir hizmet sağlayıcıyla görüşürken müsaitlik durumunu, ne kadar önceden rezervasyon yapmanız gerektiğini, personelin hangi konularda eğitimli olduğunu, acil durumları nasıl ele aldıklarını ve ücretin ne olduğunu sorun.

4. Adım: Masrafların nasıl karşılanacağını belirleyin

Ücretler çok farklılık gösterir; bu yüzden yerel olarak fiyat teklifi alın. NIA, profesyonel geçici bakımın genellikle saatlik, günlük veya haftalık olarak ücretlendirildiğini belirtir.

Masrafların herhangi bir kısmının kamu hizmetleri veya sigorta tarafından karşılanıp karşılanmadığı, yaşadığınız ülkeye ve kişisel durumunuza bağlıdır. Yerel sağlık veya sosyal hizmetlere bölgenizde bakım verenlere yönelik bir destek olup olmadığını sorun; anne babanızın özel bir sigortası varsa poliçesini kontrol edin. NIA, genel sağlık sigortalarının genellikle geçici bakımı kapsamadığını, ancak bazı uzun süreli bakım sigortası poliçelerinin yardımcı olabileceğini belirtir. Evde bakım maliyeti hesaplayıcımız, düzenli geçici bakım için bütçe yapmanıza yardımcı olabilir.

5. Adım: İyi bir devir hazırlayın

Birçok bakım vereni mola vermekten alıkoyan şey, yerine bakacak kişinin ne yapacağını bilip bilmeyeceği endişesidir. Net bir devir bu endişenin büyük kısmını giderir. Şunları kapsayan kısa, yazılı bir rehber hazırlayın:

1. Günlük düzen: uyanma saati, yemekler, tercihler, etkinlikler, yatma saati.
2. İlaçlar: saatleriyle birlikte güncel liste ve ilaçların nerede durduğu. Yerine bakan kişi mevcut düzeni izler; ilaçlarla ilgili karar vermemelidir.
3. Sağlık ve hareket notları: anne babanıza güvenli bir şekilde yardım edebilmesi için bilmesi gereken her şey.
4. İletişim bilgileri: doktorlar, eczane, komşular ve aile; ayrıca bir şeyler ters giderse ilk kimin aranacağı.
5. Acil durum bilgileri: sigorta kartlarının, önemli belgelerin ve acil durum iletişim formunun nerede bulunacağı. Acil bir durumda 112'nin (ya da bulunduğunuz ülkenin acil yardım numarasının) aranması gerektiğini de yazın.
6. Önemli küçük ayrıntılar: sevdiği televizyon programları, kahvesini nasıl içtiği, keyfini yerine getiren konular.

Yazdırılabilir bakım ziyareti devir formumuz ve acil durum iletişim formumuz bunun için tasarlandı. Aileniz günlük bir bakım kaydı tutuyorsa, yerinize bakan kişiden mola süresince kayda not eklemesini isteyin; böylece döndüğünüzde bir yığın soru yerine net bir tabloyla karşılaşırsınız.

6. Adım: Molayı gerçekten kullanın

Bir mola gününü her on dakikada bir telefona bakarak geçirmek çok yaygındır. Yerinize bakan kişinin size ne zaman haber vereceğini (örneğin öğle saatinde tek bir mesaj) ve neyin aranacak kadar acil sayılacağını önceden kararlaştırın. Sonra yaptığınız plana güvenin.

Molayı bir alışkanlık haline getirin

En etkili geçici bakım, düzenli ve öngörülebilir olandır. Molayı haftalık programınıza yerleştirin, aile değerlendirme toplantılarında gözden geçirin ve anne babanızın ihtiyaçları değiştikçe uyarlayın. Düzenli mola veren bir bakım veren, bakım vermeyi sürdürmekte daha başarılı olur; bu da bakılan kişi dahil herkes için iyidir.