Ασφάλεια στο σπίτι για ηλικιωμένους: οδηγός οργάνωσης για την οικογένεια

Οι περισσότεροι ηλικιωμένοι θέλουν να μείνουν στο δικό τους σπίτι, και οι περισσότερες οικογένειες θέλουν το ίδιο γι' αυτούς. Ένα πιο ασφαλές σπίτι είναι από τους πιο πρακτικούς τρόπους να γίνει αυτό εφικτό. Μικρές αλλαγές, όπως καλύτερος φωτισμός στη σκάλα ή μια χειρολαβή δίπλα στο ντους, κάνουν την καθημερινότητα πιο εύκολη και μειώνουν τον κίνδυνο πτώσης.

Αυτός ο οδηγός αφορά την οργάνωση αυτής της δουλειάς ως οικογένεια: πώς να κάνετε με σεβασμό έναν έλεγχο δωμάτιο προς δωμάτιο μαζί με τον γονιό σας, να μετατρέψετε ό,τι βρείτε σε μια καθαρή λίστα και να ολοκληρώσετε τις εργασίες. Βασίζεται στις οδηγίες πρόληψης πτώσεων του προγράμματος STEADI των αμερικανικών Centers for Disease Control and Prevention (CDC) και του National Institute on Aging (NIA). Δεν αντικαθιστά μια επαγγελματική αξιολόγηση, και θα σας δείξουμε πού μπορεί να βοηθήσει μια τέτοια.

Μαζί με τον γονιό σας, όχι πάνω από το κεφάλι του

Είναι το σπίτι του. Αν μπείτε με μια λίστα για όλα όσα πρέπει να αλλάξουν, μπορεί να το νιώσει σαν εισβολή, και σπάνια πηγαίνει καλά. Αντί γι' αυτό:

• Ρωτήστε τον γονιό σας τι του φαίνεται δύσκολο ή κουραστικό στο σπίτι. Συνήθως το ξέρει.
• Παρουσιάστε τις αλλαγές ως κάτι που κάνει τη ζωή πιο εύκολη, όχι ως σημάδια παρακμής.
• Δώστε προτεραιότητα στις δικές του επιλογές. Μια χειρολαβή που θα χρησιμοποιεί πραγματικά είναι καλύτερη από μια «τέλεια» λύση που δεν αντέχει.
• Προχωρήστε σταδιακά. Δεν χρειάζεται να γίνουν όλα σε ένα Σαββατοκύριακο.

Η μεγάλη εικόνα: όχι μόνο το σπίτι

Το υλικό STEADI των CDC για οικογενειακούς φροντιστές καλύπτει τρεις τομείς: να μιλήσετε για τον κίνδυνο πτώσης με τον γιατρό του αγαπημένου σας προσώπου, να παραμένει δραστήριος και να γίνει το σπίτι πιο ασφαλές. Το σπίτι είναι μόνο το ένα κομμάτι.

Ως αυτός που οργανώνει, μπορείτε να βοηθήσετε και στα άλλα δύο:

• Συζητήσεις με τον γιατρό. Τα CDC προτείνουν να μιλήσετε για τον κίνδυνο πτώσης με τον γιατρό του γονιού σας και να κρατάτε ενημερωμένη τη λίστα φαρμάκων. Προσθέστε «πτώσεις ή παρ' ολίγον πτώσεις» και «αστάθεια» στη λίστα ερωτήσεων για το ραντεβού. Ο οδηγός μας για την προετοιμασία των ιατρικών ραντεβού εξηγεί πώς.
• Όραση και πόδια. Το φυλλάδιο των CDC για φροντιστές αναφέρει ελέγχους όρασης και ποδιών. Βεβαιωθείτε ότι αυτά τα ραντεβού είναι στο κοινό ημερολόγιο.
• Κίνηση. Τόσο τα CDC όσο και το NIA τονίζουν δραστηριότητες που ενισχύουν τη δύναμη και την ισορροπία. Ο γιατρός του γονιού σας μπορεί να προτείνει τι του ταιριάζει.

Έλεγχος του σπιτιού δωμάτιο προς δωμάτιο

Χρησιμοποιήστε την εκτυπώσιμη Λίστα ασφάλειας σπιτιού ή το διαδικτυακό εργαλείο για να περάσετε μαζί από όλο το σπίτι. Τα παρακάτω σημεία βασίζονται στις οδηγίες του NIA «Preventing Falls at Home: Room by Room» και στο φυλλάδιο των CDC για φροντιστές.

Δάπεδα και διάδρομοι

• Αφαιρέστε ή στερεώστε καλά τα χαλάκια
• Κρατήστε τους διαδρόμους ελεύθερους από αντικείμενα, παπούτσια, μπαλαντέζες και καλώδια
• Ελέγξτε ότι η μοκέτα είναι καλά στερεωμένη
• Τακτοποιήστε τα έπιπλα ώστε να υπάρχει ελεύθερο πέρασμα σε κάθε δωμάτιο

Σκάλες και σκαλοπάτια

• Κουπαστή και στις δύο πλευρές της σκάλας
• Καλός φωτισμός πάνω και κάτω στη σκάλα
• Τίποτα αποθηκευμένο στα σκαλιά
• Επισκευή σκαλιών που κουνιούνται ή είναι ανισόπεδα

Μπάνιο

• Χειρολαβές δίπλα στην τουαλέτα και στην μπανιέρα ή στο ντους
• Αντιολισθητικά πατάκια στις βρεγμένες επιφάνειες
• Ένα φωτάκι νυκτός για τις νυχτερινές επισκέψεις στο μπάνιο

Υπνοδωμάτιο

• Ένα φωτιστικό και τηλέφωνο κοντά στο κρεβάτι
• Ένας φακός κοντά, για διακοπή ρεύματος
• Ελεύθερη διαδρομή από το κρεβάτι στο μπάνιο

Κουζίνα

• Τα καθημερινά πράγματα σε εύκολο σημείο
• Μια γερή λαβίδα για να πιάνει αντικείμενα, αντί να ανεβαίνει σε καρέκλες

Έξω

• Τα σκαλιά της εισόδου σε καλή κατάσταση, με αντιολισθητικό υλικό
• Καθαρά περάσματα, με σχέδιο για πάγο και χιόνι τον χειμώνα
• Καλός φωτισμός στην είσοδο

Σχέδιο για βοήθεια μετά από πτώση

Η πρόληψη είναι μόνο το μισό σχέδιο. Το NIA προτείνει να υπάρχει πάντα ένα φορτισμένο τηλέφωνο κοντά, ή να εξετάσετε ένα σύστημα κλήσης έκτακτης ανάγκης που φοριέται στον λαιμό ή στον καρπό, ώστε ο γονιός σας να μπορεί να ζητήσει βοήθεια αν πέσει.

Συμφωνήστε ως οικογένεια:

1. Ποιον θα καλεί πρώτα ο γονιός σας και ποιος είναι ο αναπληρωτής.
2. Ποιος έχει εφεδρικό κλειδί ή αν έχει νόημα ένα κουτί κλειδιών με κωδικό.
3. Πού φυλάσσονται οι πληροφορίες έκτακτης ανάγκης. Το εργαλείο μας Φύλλο πληροφοριών έκτακτης ανάγκης για ηλικιωμένους και το εκτυπώσιμο Φύλλο επαφών έκτακτης ανάγκης συγκεντρώνουν γιατρούς, φάρμακα και τηλέφωνα της οικογένειας σε ένα σημείο για τα συνεργεία διάσωσης.
4. Πόσο συχνά κάποιος επικοινωνεί και τι γίνεται αν ο γονιός σας δεν απαντά.

Σε έκτακτη ανάγκη καλέστε το 112.

Κάντε τα ευρήματα λίστα εργασιών

Μετά τον έλεγχο, χωρίστε ό,τι βρήκατε σε τρεις ομάδες:

• Γρήγορες λύσεις: πράγματα που γίνονται σήμερα, όπως μετακίνηση καλωδίων, καθάρισμα της σκάλας και τοποθέτηση φωτακιών νυκτός.
• Αγορές: αντιολισθητικά πατάκια, φωτιστικά, λαβίδα, βάση για το τηλέφωνο.
• Τοποθετήσεις και επισκευές: χειρολαβές, κουπαστές, επισκευές σκαλιών. Ίσως χρειαστεί τεχνίτης ή συνεργείο.

Μετά αναθέστε κάθε σημείο σε κάποιον, με ημερομηνία-στόχο, όπως κάθε άλλη εργασία. Η εκτυπώσιμη Κατανομή ευθυνών στην οικογένεια είναι ιδανική γι' αυτό. Όποιος μένει μακριά μπορεί να ψάξει τεχνίτες και να παραγγείλει υλικά· όποιος μένει κοντά μπορεί να ανοίξει την πόρτα στους εργάτες.

Επαγγελματική βοήθεια και οικονομική στήριξη

Το NIA σημειώνει ότι μια αξιολόγηση της ασφάλειας του σπιτιού από εργοθεραπευτή, φυσικοθεραπευτή ή νοσηλευτή μπορεί να είναι χρήσιμη, ιδιαίτερα μετά από μια πτώση. Ρωτήστε τον γιατρό του γονιού σας αν έχει νόημα μια παραπομπή.

Σε πολλά μέρη υπάρχουν προγράμματα ή υπηρεσίες που βοηθούν στη διαμόρφωση του σπιτιού για ηλικιωμένους, αλλά διαφέρουν πολύ από περιοχή σε περιοχή. Ρωτήστε τις τοπικές υπηρεσίες υγείας ή κοινωνικής πρόνοιας, τον δήμο ή τοπικές οργανώσεις στήριξης φροντιστών τι είναι διαθέσιμο κοντά στον γονιό σας.

Ώστε οι αλλαγές να μείνουν

Μια λύση που αναιρείται μέσα σε μια εβδομάδα δεν βοηθά κανέναν. Μερικές συνήθειες κάνουν τη διαφορά:

• Εξηγήστε το γιατί. Αν ο γονιός σας καταλάβει ότι ένα καλώδιο στον διάδρομο είναι κίνδυνος να σκοντάψει, είναι πιο πιθανό να το κρατά μαζεμένο.
• Κάντε την ασφαλή επιλογή την πιο εύκολη. Βάλτε τα πράγματα που χρησιμοποιεί καθημερινά στο ύψος της μέσης ή των ώμων, ώστε να μη χρειάζεται να τεντώνεται ή να ανεβαίνει.
• Προσέξτε τις «παρακάμψεις». Αν ο γονιός σας μετακινεί συνέχεια ένα πατάκι ή σβήνει ένα φωτάκι νυκτός, ρωτήστε γιατί. Ίσως υπάρχει καλύτερη λύση, όπως άλλος τύπος φωτισμού ή ένα πατάκι που δεν σηκώνεται στις άκρες.
• Μοιραστείτε το να προσέχετε. Ζητήστε από όσους έρχονται, μαζί και τους αμειβόμενους βοηθούς και τους γείτονες, να λένε ό,τι τους φαίνεται καινούργιος κίνδυνος, όπως μια χαλαρή κουπαστή, μια καμένη λάμπα ή κούτες που μαζεύονται στη σκάλα. Σημειώστε τα στο κοινό ημερολόγιο φροντίδας για να μη χαθούν.

Επανεξετάζετε τακτικά

Τα σπίτια και οι ανάγκες αλλάζουν. Ξαναπεράστε τη λίστα τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, μετά από κάθε πτώση ή νοσηλεία και όταν αλλάζουν οι εποχές, ιδιαίτερα πριν από τον χειμώνα. Κρατήστε ένα αντίγραφο με ημερομηνία από κάθε έλεγχο, ώστε όλη η οικογένεια να βλέπει τι έχει γίνει και τι εκκρεμεί.

Ένα πιο ασφαλές σπίτι δεν εξαφανίζει κάθε κίνδυνο, δίνει όμως στον γονιό σας περισσότερη αυτοπεποίθηση να κινείται στον χώρο του, και στην οικογένεια ένα καθαρό, κοινό σχέδιο αντί για μια αόριστη ανησυχία.