Jak ocenić potrzeby opiekuńcze rodzica (ADL i IADL)

Rodziny często spierają się o opiekę, bo każdy ma inne wyobrażenie o tym, czego potrzeba. Jedno z rodzeństwa widzi rodzica, który „świetnie sobie radzi”; drugie zauważyło, że pomija dawki leków i nie otwiera poczty. Prosta, uporządkowana ocena zastępuje te wrażenia wspólnym opisem sytuacji, o który zapytają lekarze, pracownicy socjalni i agencje opiekuńcze.

Ten poradnik zawiera ogólne informacje. Nie zastępuje formalnej oceny przeprowadzonej przez pracownika ochrony zdrowia lub pomocy społecznej.

Dwie listy wykorzystywane przez specjalistów

Większość ocen potrzeb opiekuńczych obejmuje dwie grupy codziennych czynności.

• Podstawowe czynności dnia codziennego (ADL) to podstawowe czynności związane z samoobsługą: kąpiel, ubieranie się, korzystanie z toalety, wstawanie z łóżka lub krzesła i kładzenie się albo siadanie, kontrolowanie potrzeb fizjologicznych oraz jedzenie. Potrzeba pomocy w tych czynnościach zazwyczaj oznacza konieczność codziennego, bezpośredniego wsparcia.
• Złożone czynności dnia codziennego (IADL) to zadania niezbędne do samodzielnego życia: prawidłowe przyjmowanie leków, przygotowywanie posiłków, sprzątanie i pranie, zakupy, dojazdy na wizyty, zarządzanie pieniędzmi i korzystanie z telefonu.

Ważne jest również bezpieczeństwo: problemy z pamięcią, upadki, samotne przebywanie w nocy i pozostawanie bez opieki przez kilka godzin wpływają na to, jakiego nadzoru potrzeba.

Krok 1: Obserwuj przez tydzień

Zanim cokolwiek ocenisz, obserwuj i pytaj. Jeśli możesz, odwiedzaj rodzica o różnych porach dnia, ponieważ wiele osób dobrze sobie radzi rano, ale wieczorem ma trudności. Zapisuj, co rodzic robi samodzielnie, o czym trzeba mu przypominać i co ktoś inny po cichu robi już za niego. Przyda się do tego dzienny dziennik opieki.

Krok 2: Oceń każdą czynność

Przy każdej czynności wybierz jeden z trzech poziomów: samodzielnie, potrzebna częściowa pomoc (przypomnienia, nadzór lub pomoc przy części zadania) albo pełna pomoc. Nasza bezpłatna Lista kontrolna oceny potrzeb opiekuńczych obejmuje siedemnaście czynności, umożliwia dodanie notatki do każdej z nich i podsumowuje wynik. Oceń to, co rzeczywiście się dzieje, a nie to, co rodzic twierdzi, że potrafi zrobić; wiele osób umniejsza swoim trudnościom, żeby nie martwić rodziny.

Krok 3: Przyjrzyj się całościowej sytuacji

• Przeważnie samodzielnie: pomoc przy kilku obowiązkach domowych. Zazwyczaj wystarczą wizyty rodziny, przypomnienia i Tygodniowy grafik opieki.
• Regularne wsparcie: pomoc przy kilku czynnościach, w tym przy niektórych czynnościach związanych z higieną i samoobsługą. Warto ustalić wspólny grafik, zapewnić opiekuna na kilka godzin i przeprowadzić kontrolę bezpieczeństwa w domu.
• Znaczne codzienne wsparcie: pełna pomoc przy higienie i samoobsłudze lub zapewnianiu bezpieczeństwa. Prawdopodobnie potrzebna jest codzienna, bezpośrednia opieka. Nie należy zwlekać z formalną oceną ani rozmową o dostępnych możliwościach opieki.

Krok 4: Przekaż wyniki lekarzowi

Zmiany w poruszaniu się, pamięci lub kontrolowaniu potrzeb fizjologicznych mogą mieć przyczyny, które da się leczyć, takie jak infekcja, działania niepożądane leków lub słaby wzrok. Zabierz wydrukowane podsumowanie na najbliższą wizytę i zapytaj, czy przyczyną zmian może być jakiś problem zdrowotny. Karta przygotowania do wizyty lekarskiej pomoże omówić wszystkie kwestie podczas krótkiej wizyty.

Powtarzaj ocenę, gdy sytuacja się zmienia

Potrzeby się zmieniają, czasem nagle. Powtarzaj ocenę co kilka miesięcy, po pobycie w szpitalu lub upadku, a także zawsze wtedy, gdy coś wydaje się inne. Zachowywanie wydruków z datami pozwala śledzić zmiany, co często jest dla specjalistów bardziej przydatne niż pojedynczy obraz sytuacji.