Evde yaşamsal bulgular çizelgesi nasıl tutulur

Evde tutulan yaşamsal bulgular çizelgesi, yararlı bilgileri doktorla veya başka bir sağlık profesyoneliyle paylaşmayı kolaylaştırabilir. Bu bir kayıttır, teşhis değildir: tek bir ölçüm yaşananları açıklamayabilir ve kişiye özel hedefleri veya talimatları bakım ekibi belirlemelidir. Ölçümleri bir arada tutmak için yaşamsal bulgular kaydını, tansiyon kaydını veya kan şekeri kaydını kullanın.

Önce bir plan belirleyin

Kişinin doktoruna veya bakım ekibine hangi ölçümlerin, ne sıklıkta ve hangi saatlerde alınması gerektiğini sorun. Ölçümlerin yemeklerden, fiziksel aktiviteden veya ilaçlardan önce mi sonra mı alınması gerektiğini öğrenin. Hangi sonuçlarda ölçümü tekrarlamanız, telefon etmeniz veya acil yardım almanız gerektiğini sorun. Bu talimatları çizelgeye yazın veya çizelgenin yanında bulundurun.

Herkese uygun tek bir hedef değer veya arama eşiği yoktur. Bunlar kişinin sağlık durumuna ve ölçümün neden yapıldığına göre değişebilir. Bakım ekibi size talimat vermedikçe çizelgedeki bilgilere dayanarak ilaçları veya diğer bakım uygulamalarını değiştirmeyin.

Çizelgeyi güncel tutması için bir kişi belirleyin veya aile üyelerinin ölçüm bilgilerini nasıl devredeceği konusunda anlaşın. Tarihi, tam saati, sonucu ve ölçümü kimin yaptığını kaydedin. Çizelgeyi veya net bir fotoğrafını randevulara götürün.

Ölçümlerin karşılaştırılmasını kolaylaştırın

Her seferinde aynı cihazı ve yöntemi kullanmaya çalışın. Ekipmanın temiz ve çalışır durumda olduğunu, talimatlara uygun kullanıldığını kontrol edin. Cihaz veya yöntem değişirse bunu kaydedin. Bir ölçümün güvenilir olup olmadığından emin değilseniz, onu sessizce kayıttan çıkarmak yerine bu durumu not edin.

Değişikliği açıklamaya yardımcı olabilecek bilgileri ekleyin: belirtiler, yakın zamanda yapılan fiziksel aktivite, kişinin az önce yemek yiyip yemediği veya ölçüm sırasında olağan dışı bir durum olup olmadığı. Notları kısa ve olgusal tutun. Ölçüm tekrarlanırsa her sonucu ve neden tekrarlandığını kaydedin; ilk sonucu silip yerine ikincisini yazmayın.

Tansiyon

Kişiye uygun bir tansiyon ölçüm cihazı kullanın ve cihazın talimatlarını izleyin. American Heart Association, evde ölçümden önce sessizce dinlenmeyi, sırt destekli ve ayaklar yere düz basacak şekilde oturmayı, manşeti çıplak cilde takıp kolu kalp hizasında desteklemeyi önerir. Bakım ekibi aksini söylemedikçe her seferinde aynı koldan ölçüm yapın. Ölçüm sırasında konuşmayın. Evde tansiyon ölçümü rehberine göz atın.

Her iki sayıyı da ekranda gösterildiği sırayla, saati ve ölçüm yapılan kolu belirterek aynen yazın. Bakım ekibi bir oturumda birden fazla ölçüm almanızı istediyse her birini kaydedin ve ölçümler arasındaki süreyle ilgili talimatlarını izleyin. Kişinin dinlenmiş olup olmadığını veya kısa süre önce fiziksel aktivitede bulunup bulunmadığını not edin.

Nabız

Cihaz gösteriyorsa nabzı dakikadaki atım sayısı olarak kaydedin. Elle ölçtüyseniz düzenli mi düzensiz mi hissettirdiğini not edin. Elle ölçüm için bir sağlık profesyonelinin size gösterdiği yöntemi kullanın; size gösterilmediyse yöntemi uygulamalı olarak göstermesini isteyin. Bakım planında önerilen süre boyunca kişinin hareketsiz ve dinleniyor olmasını sağlayın ve her seferinde aynı yöntemi kullanın.

Fiziksel aktivite sonrasında veya rahatsızlık hissedilen bir sırada olduğu gibi saati ve koşulları kaydedin. Tansiyon ölçüm cihazı nabzı da gösterebilir; ancak sonucu hangi cihazın verdiğini not etmek yararlıdır. MedlinePlus, nabız dâhil yaşamsal bulguların zaman içinde kaydedilip karşılaştırılabilen ölçümler olduğunu açıklar: Yaşamsal bulgular.

Vücut sıcaklığı

Dijital termometre kullanın ve ağız, kulak, alın veya koltuk altı gibi ölçüm bölgesine ilişkin üretici talimatlarını izleyin. Farklı bölgeler ve yöntemler farklı sonuçlar verebilir; bu nedenle her seferinde aynı bölgeyi ve yöntemi kullanmaya çalışın. Sayıyı, birimi (°C veya °F), ölçüm bölgesini ve saati kaydedin. Kişi az önce sıcak veya soğuk bir içecek içtiyse, dışarıda bulunduysa ya da termometre alışılmıştan farklı kullanıldıysa kısa bir not ekleyin.

Bakım ekibi veya cihaz talimatları söylemedikçe ölçüm sonucunu başka bir birime çevirmeyin veya düzeltme uygulamayın. Sonuç beklenmedik görünüyorsa, ölçümün tekrarlanıp tekrarlanmayacağını ve nasıl tekrarlanacağını öğrenmek için termometre talimatlarına ve bakım planına bakın. NHS, yetişkinlerde ateş hakkında genel bilgiler sunar; kişinin ölçüm sonucunun kendi koşulları açısından ne anlama geldiğini ise kendi bakım ekibi açıklamalıdır.

Kan şekeri

Kan şekerini yalnızca kişiden ölçüm yapması istendiyse veya bu konuda bir bakım planı varsa kaydedin. Cihazın ya da sensörün talimatlarını izleyin; buna cildin hazırlanması ve ekipmanın kullanımı veya bakımıyla ilgili yönergeler de dâhildir. Parmak delme yöntemiyle ölçüm yapan cihaz kullanıyorsanız sonucu ve ekranda gösterilen birimi not edin. Plan gerektiriyorsa ölçümün yemekten önce mi sonra mı yapıldığını ve yemek saatiyle ilişkili olarak ölçüm saatini kaydedin.

Sürekli glikoz ölçüm cihazı kullanılıyorsa gösterilen değeri ve bakım ekibinin talimatlarına göre ilgili eğilim veya uyarıları kaydedin. Gerekiyorsa hastalık veya öğün atlama gibi belirtileri ya da olağan dışı koşulları not edin. Kişinin planında ne yapılması gerektiği belirtilmedikçe sonuca dayanarak beslenme düzenini, ilaçları veya diğer bakım uygulamalarını değiştirmeyin. ABD Ulusal Diyabet ve Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü, sonuçların kaydedilmesi ve bir sağlık profesyoneliyle görüşülmesi de dâhil olmak üzere kan şekeri izlemesini açıklar.

Çizelgeye neler yazılmalı?

Yararlı bir kayıt şunları içerir:

• Tarih ve tam saat.
• Gösterildiği şekliyle ölçüm sonucu ve birimi.
• Kullanılan yöntem veya bölge; örneğin termometrenin kullanıldığı bölge ya da tansiyonun ölçüldüğü kol.
• Dinlenme, fiziksel aktivite, öğün saati veya belirtiler gibi ilgili koşullar.
• Tekrarlanan ölçüm sonucu ve ölçümün tekrarlanma nedeni.
• Bakım planındaki bir talimatı izlediyseniz sonrasında ne yaptığınız ve kiminle iletişime geçtiğiniz.

Çizelgeyi üzerinde anlaşılan, özel fakat bakıma katılan kişilerin erişebileceği bir yerde tutun. Ölçümleri farklı kişiler alıyorsa herkesin aynı kayıt biçimini kullandığından ve bakım ekibinin talimatlarının nerede saklandığını bildiğinden emin olun.

Bakım ekibiyle ne zaman iletişime geçilmeli?

Ölçüm kişinin belirtilen aralığının dışındaysa ne yapılacağı, ölçümün ne zaman tekrarlanacağı ve kimin aranacağı konusunda yazılı planı izleyin. Bir plan yoksa veya sonucu nasıl yorumlayacağınızdan emin değilseniz tahminde bulunmak yerine yönlendirme almak için kişinin doktoruna ya da bakım ekibine başvurun. Talimatları sade bir dille açıklamalarını isteyin ve diğer bakım verenlerin de görebilmesi için yazın.

Kişide şiddetli veya aniden başlayan belirtiler varsa ya da kişi ciddi şekilde hasta görünüyorsa yeniden ölçüm almak için beklemeyin. Duruma ve yerel yönlendirmelere göre yerel acil numarayı veya acil bakım hizmetini arayın. Çizelge müdahale ekiplerine yardımcı olabilir; ancak ölçüm almak yardım istemeyi geciktirmemelidir.

Kaydı yararlı tutun

Son ölçümleri randevulara götürün ve yalnızca sayılardan değil, kişinin nasıl hissettiğindeki değişikliklerden de söz edin. Bakım ekibine ölçüm sıklığının veya kayıt yönteminin güncellenmesi gerekip gerekmediğini sorun. Tutarlı bir çizelge, yaşananları yansıttığında, ilk ölçüm sonuçlarını koruduğunda ve kişinin kendi bakım talimatlarıyla birlikte kullanıldığında en yararlı hâle gelir.