Φροντίδα ηλικιωμένου ατόμου με διαβήτη

Η φροντίδα ενός ηλικιωμένου ατόμου με διαβήτη συχνά συνδυάζει πρακτική βοήθεια, συντροφιά και εγρήγορση για τυχόν αλλαγές. Κάποιοι άνθρωποι διαχειρίζονται μόνοι τους τις περισσότερες καθημερινές ανάγκες, ενώ άλλοι χρειάζονται υποστήριξη με τα γεύματα, τα ραντεβού, τα φάρμακα ή τον έλεγχο της γλυκόζης στο αίμα. Δεν υπάρχει μία και μοναδική πορεία ή χρονοδιάγραμμα. Ρωτήστε το άτομο τι έχει σημασία για εκείνο και συνεργαστείτε με τον επαγγελματία υγείας του για να καταρτίσετε ένα σχέδιο που να ταιριάζει στην υγεία, τις δυνατότητες και τις προτιμήσεις του.

Πώς μπορεί να αλλάξει η φροντίδα με τον καιρό

Η φροντίδα για τον διαβήτη δεν ακολουθεί προβλέψιμα στάδια. Οι ανάγκες ενός ηλικιωμένου ατόμου μπορεί να παραμείνουν σταθερές για μεγάλο διάστημα, να αλλάξουν σταδιακά ή να μεταβληθούν γρήγορα μετά από ασθένεια, πτώση ή νοσηλεία. Ο διαβήτης μπορεί επίσης να συνυπάρχει με άλλα προβλήματα υγείας, αλλαγές στη μνήμη, την όραση ή την κινητικότητα, καθώς και με διαφορετικά επίπεδα οικογενειακής υποστήριξης. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας περιγράφει τον διαβήτη ως χρόνια πάθηση που απαιτεί συνεχή φροντίδα· οι λεπτομέρειες αυτής της φροντίδας θα πρέπει να προσαρμόζονται στο κάθε άτομο (ΠΟΥ: Διαβήτης).

Όταν οι ανάγκες είναι σταθερές, το άτομο μπορεί να χρειάζεται κυρίως βοήθεια για να οργανώνει τα ραντεβού του, να προμηθεύεται τρόφιμα ή να διατηρεί μια καθημερινή ρουτίνα. Ρωτήστε πριν αναλάβετε εργασίες που μπορεί και θέλει να κάνει μόνο του. Συμφωνήστε μαζί ποια υποστήριξη είναι ευπρόσδεκτη και πότε θα επανεξετάσετε τη συμφωνία σας.

Όταν χρειάζεται περισσότερη βοήθεια, οι καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να γίνουν δυσκολότερες. Για παράδειγμα, το άτομο μπορεί να δυσκολεύεται να θυμάται τα ραντεβού του, να ετοιμάζει γεύματα, να διαβάζει οδηγίες ή να μετακινείται με ασφάλεια. Προτείνετε συγκεκριμένες επιλογές αντί να υποθέτετε τι χρειάζεται. Ένας επαγγελματίας υγείας μπορεί να επανεξετάσει το σχέδιο φροντίδας αν έχουν αλλάξει η υγεία, οι δυνατότητες ή οι καθημερινές συνθήκες του ατόμου.

Κατά τη διάρκεια μιας ασθένειας ή μετά από νοσηλεία, οι συνήθειες και οι ανάγκες φροντίδας μπορεί να αλλάξουν. Πριν επιστρέψει το άτομο στο σπίτι, ζητήστε από την ομάδα φροντίδας σαφείς οδηγίες, μεταξύ άλλων ποιον να καλέσετε αν έχετε ερωτήσεις και τι να κάνετε αν το άτομο δεν αισθάνεται καλά. Μην αλλάζετε τα φάρμακα για τον διαβήτη και μην παίρνετε αποφάσεις για τη θεραπεία μόνοι σας. Αν οι οδηγίες δεν είναι σαφείς ή φαίνονται δύσκολο να εφαρμοστούν, επικοινωνήστε με τον επαγγελματία υγείας που συνταγογράφησε τη θεραπεία ή με τον φαρμακοποιό.

Κάντε την καθημερινή φροντίδα πιο εύκολη

Μια σταθερή αλλά ευέλικτη ρουτίνα μπορεί να βοηθήσει, χωρίς η μέρα του ατόμου να μοιάζει με κατάλογο κανόνων. Με τη σύμφωνη γνώμη του, μπορείτε να:

• Οργανώνετε τα γεύματα, τα ραντεβού και άλλες καθημερινές δραστηριότητες σύμφωνα με τις συνήθεις προτιμήσεις του ατόμου.
• Φυλάσσετε τα στοιχεία επικοινωνίας της ομάδας φροντίδας και το τρέχον σχέδιο φροντίδας σε σημείο εύκολα προσβάσιμο σε όσους βοηθούν.
• Βοηθάτε να οργανωθεί η μετακίνηση ή να συνοδεύετε το άτομο στα ραντεβού, αν θέλει αυτή την υποστήριξη.
• Καταγράφετε ερωτήσεις και παρατηρήσεις για να τις συζητήσετε με τον επαγγελματία υγείας.
• Ελέγχετε αν το σπίτι του ατόμου διευκολύνει τις καθημερινές δραστηριότητες, με κατάλληλο φωτισμό, ελεύθερους διαδρόμους και εύκολη πρόσβαση σε αντικείμενα που χρησιμοποιούνται συχνά.

Αποφύγετε να επιβάλλετε ειδική διατροφή, να περιορίζετε τρόφιμα ή να υποθέτετε τι πρέπει να τρώει το άτομο. Ζητήστε καθοδήγηση από τον επαγγελματία υγείας ή από κατάλληλα καταρτισμένο διαιτολόγο, λαμβάνοντας υπόψη την υγεία, την κουλτούρα, τις προτιμήσεις και τους πόρους του ατόμου. Αν αλλάξει η όρεξη, οι διατροφικές συνήθειες ή η ικανότητα του ατόμου να ετοιμάζει φαγητό, ενημερώστε την ομάδα φροντίδας.

Αν το άτομο ελέγχει τη γλυκόζη στο αίμα στο σπίτι, ακολουθήστε το σχέδιο που του έχει δοθεί. Βοηθήστε μόνο στις εργασίες για τις οποίες θέλει ή χρειάζεται βοήθεια και μην ερμηνεύετε τις μετρήσεις ή τροποποιείτε τη φροντίδα χωρίς την κατάλληλη καθοδήγηση. Ο Δημιουργός ημερολογίου φροντιστή μπορεί να βοηθήσει τα μέλη της οικογένειας να καταγράφουν παρατηρήσεις και ερωτήσεις· ένα Ημερολόγιο σακχάρου αίματος μπορεί να φανεί χρήσιμο αν η ομάδα φροντίδας έχει ζητήσει να καταγράφονται οι μετρήσεις.

Για τα φάρμακα, ακολουθείτε τις τρέχουσες οδηγίες του επαγγελματία υγείας που τα συνταγογράφησε ή του φαρμακοποιού. Διατηρείτε ενημερωμένο κατάλογο φαρμάκων και αλλεργιών και ρωτήστε την ομάδα φροντίδας τι να κάνετε αν παραλειφθεί μια δόση, αν το άτομο δεν μπορεί να φάει όπως συνήθως ή αν αρρωστήσει. Μην μαντεύετε ποτέ τη δόση και μη χορηγείτε διπλή δόση, εκτός αν σας το υποδείξει ρητά κατάλληλα καταρτισμένος επαγγελματίας.

Ασφάλεια και προειδοποιητικά σημάδια

Ορισμένα άτομα με διαβήτη μπορεί να παρουσιάσουν χαμηλή γλυκόζη στο αίμα, ιδίως αν λαμβάνουν συγκεκριμένα φάρμακα για τον διαβήτη. Τα σημάδια μπορεί να περιλαμβάνουν εφίδρωση, τρέμουλο, πείνα, ζάλη, αδυναμία, δυσκολία συγκέντρωσης ή σύγχυση. Αυτά τα σημάδια μπορεί να οφείλονται και σε άλλες αιτίες, ενώ τα συμπτώματα μπορεί να είναι λιγότερο εμφανή σε ένα ηλικιωμένο άτομο. Ακολουθήστε το εξατομικευμένο σχέδιο φροντίδας του ατόμου και ζητήστε τη συμβουλή του επαγγελματία υγείας του αν τα επεισόδια επαναλαμβάνονται ή δεν είστε βέβαιοι τι συμβαίνει. Το NHS εξηγεί τα σημάδια του χαμηλού σακχάρου στο αίμα και πότε χρειάζεται βοήθεια (NHS: Χαμηλό σάκχαρο στο αίμα).

Αν το άτομο χάσει τις αισθήσεις του, πάθει σπασμούς ή δεν μπορεί να καταπιεί με ασφάλεια, αντιμετωπίστε την κατάσταση ως επείγουσα. Καλέστε τον τοπικό αριθμό έκτακτης ανάγκης. Μη δίνετε φαγητό ή ποτό σε κάποιον που έχει χάσει τις αισθήσεις του ή δεν μπορεί να καταπιεί.

Η υψηλή γλυκόζη στο αίμα μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως αυξημένη δίψα, συχνότερη ανάγκη για ούρηση, κόπωση ή θολή όραση. Συζητήστε με επαγγελματία υγείας για τυχόν νέα ή επιδεινούμενα συμπτώματα. Ζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια αν το άτομο είναι πολύ αδιάθετο, παρουσιάσει ασυνήθιστη υπνηλία ή σύγχυση, κάνει επανειλημμένους εμετούς ή έχει βαθιά ή γρήγορη αναπνοή. Ακολουθήστε τις τοπικές οδηγίες έκτακτης ανάγκης και το σχέδιο φροντίδας του ατόμου, αντί να προσπαθήσετε να αντιμετωπίσετε ένα σοβαρό επεισόδιο στο σπίτι. Το NHS περιγράφει επίσης τα συμπτώματα του υψηλού σακχάρου στο αίμα (NHS: Υψηλό σάκχαρο στο αίμα).

Επικοινωνήστε άμεσα με τον επαγγελματία υγείας του ατόμου αν παρατηρήσετε σημαντική αλλαγή στη συνήθη κατάσταση της υγείας του, επανειλημμένες χαμηλές ή υψηλές μετρήσεις, νέα πληγή ή έλκος ή αλλαγή στη διατροφή, την πρόσληψη υγρών, την όραση, το περπάτημα ή τη μνήμη. Ρωτήστε εκ των προτέρων ποιον να καλέσετε εκτός του συνηθισμένου ωραρίου του ιατρείου. Αν η αλλαγή είναι ξαφνική ή σοβαρή, καλέστε τις τοπικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Συνεργασία με την ομάδα φροντίδας

Στην ομάδα φροντίδας του ατόμου μπορεί να συμμετέχουν, ανάλογα με τις τοπικές υπηρεσίες και τις ατομικές ανάγκες, επαγγελματίας πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, ειδικός στον διαβήτη, νοσηλευτής, φαρμακοποιός, διαιτολόγος ή επαγγελματίας φροντίδας ποδιών. Το ηλικιωμένο άτομο θα πρέπει να συμμετέχει στις αποφάσεις όσο επιθυμεί και μπορεί. Αν συμφωνεί, ρωτήστε αν μπορείτε να συμμετέχετε στα ραντεβού ή να λαμβάνετε πληροφορίες για τη φροντίδα του.

Χρήσιμες ερωτήσεις είναι οι εξής:

• Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι του τρέχοντος σχεδίου αντιμετώπισης του διαβήτη;
• Ποια συμπτώματα πρέπει να μας κάνουν να τηλεφωνήσουμε και ποια απαιτούν επείγουσα βοήθεια;
• Τι πρέπει να κάνουμε αν το άτομο αρρωστήσει, τρώει λιγότερο ή δεν μπορεί να ακολουθήσει τη συνηθισμένη ρουτίνα του;
• Με ποιον πρέπει να επικοινωνούμε για ερωτήσεις σχετικά με τα φάρμακα ή την παρακολούθηση στο σπίτι;
• Πρέπει να επηρεάσουν το σχέδιο τυχόν αλλαγές στην κινητικότητα, την όραση, τη μνήμη ή την καθημερινή ζωή;

Κρατάτε σύντομες και αντικειμενικές σημειώσεις: τι άλλαξε, πότε συνέβη, τι είπε το άτομο και τι ενέργεια κάνατε. Μια Λίστα επαφών της ομάδας φροντίδας συγκεντρώνει τα βασικά τηλέφωνα σε ένα σημείο. Μια Λίστα ασφάλειας σπιτιού για ηλικιωμένους μπορεί να βοηθήσει την οικογένειά σας να εντοπίσει πρακτικούς κινδύνους στο σπίτι, χωρίς να αντιμετωπίζει κάθε πιθανό κίνδυνο ως κρίση.

Φροντίστε και τον εαυτό σας ως φροντιστές

Η υποστήριξη ενός ανθρώπου σε βάθος χρόνου μπορεί να είναι κουραστική, ιδίως όταν τα μέλη της οικογένειας έχουν διαφορετικά προγράμματα ή ζουν μακριά το ένα από το άλλο. Αποφασίστε ποιες εργασίες μπορείτε να αναλάβετε με συνέπεια και ζητήστε από άλλους να αναλάβουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις, όπως τη μεταφορά, τα ψώνια ή τη συνοδεία σε ένα ραντεβού. Ένα κοινό σχέδιο μπορεί να μειώσει τα επαναλαμβανόμενα μηνύματα και να διευκολύνει τον εντοπισμό κενών στην υποστήριξη.

Δεν χρειάζεται να είστε διαθέσιμοι κάθε ώρα για να είστε μέλη της οικογένειας που νοιάζονται. Αφιερώστε χρόνο στον ύπνο, την εργασία, τις σχέσεις και τις δραστηριότητες που σας βοηθούν να ανακτήσετε τις δυνάμεις σας. Αν αισθάνεστε διαρκώς καταβεβλημένοι, απομονωμένοι ή ανίκανοι να διαχειριστείτε τις ευθύνες σας, μιλήστε σε κάποιον που εμπιστεύεστε και ρωτήστε μια τοπική υπηρεσία υγείας ή κοινωνική υπηρεσία για υποστήριξη φροντιστών ή δυνατότητες προσωρινής ανακούφισης. Ζητήστε βοήθεια εγκαίρως, όταν η υπάρχουσα διευθέτηση δεν είναι πλέον διαχειρίσιμη.

Η καλή φροντίδα δεν σημαίνει ότι πρέπει να κάνετε τα πάντα μόνοι σας. Σημαίνει να σέβεστε τις επιλογές του ηλικιωμένου ατόμου, να γνωρίζετε πότε να ζητήσετε επαγγελματική καθοδήγηση και να δημιουργήσετε έναν πρακτικό κύκλο υποστήριξης και για τους δυο σας.